Taşımacılık Zincirinde Yer Alan Tarafların Yükümlülükleri
Gönderenin yükümlülükleri
MADDE 18- (1) Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen tehlikeli maddeyi ADR hükümlerine uygun bir biçimde teslim etmek zorundadır. Gönderenin yükümlülükleri şunlardır:
- a) Taşımanın, “Taşımacı” faaliyet konulu TMFB’ye sahip taşımacılarla yapılmasını sağlamak.
- b) ADR Bölüm 5.4.1’de belirtilen mahiyette taşıma evrakını eksiksiz hazırlamak ve taşımacıya vermek.
- c) Tehlikeli madde taşımalarının, taşınan madde ve nesnenin özelliğine uygun geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip bir taşıtla yapılmasını sağlamak.
ç) Taşınan madde ve nesnenin özelliğine uygun sertifikalı ambalajları, periyodik test ve muayene tarihi geçmemiş taşınabilir basınçlı kapları ve yük taşıma birimlerini kullanmak.
- d) Taşımacılık faaliyetini gerçekleştiren taşıtlar ile ambalaj ve yük taşıma birimlerinde, ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretler ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellikte ve ebatta olanlarının kullanılmasını sağlamak.
- e) Tehlikeli madde taşımacılığında; ADR’de belirtilen karışık ambalajlama, karışık yükleme ve yükleme sınırlamaları kurallarına uygun hareket etmek.
- f) Tehlikeli maddelerin ADR mevzuatına uygun şekilde sınıflandırılmış ve taşınmasına izin verilmiş olduğunu belirlemek.
(2) Tehlikeli Yüklerin Denizyoluyla Taşınması ve Yükleme Emniyeti Hakkında Yönetmelik kapsamında tehlikeli yük uygunluk belgesine sahip kıyı tesisi işleticileri, tesis giriş ve çıkışında; ADR Bölüm 5.4.1’de belirtilen taşıma evrakının taşıtta bulunup bulunmadığı ile söz konusu taşıtlar ve yük taşıma birimlerinde, ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretleri ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellik ve ebatta olanlarının kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek zorundadır.
(3) Karayolu, demiryolu ve denizyoluyla Ülkemize gelen tehlikeli maddelerin ithalatını gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiler, bu tehlikeli maddelerin Ülke sınırlarına girişinden itibaren yapılacak taşımalarda, bu maddede belirtilen yükümlükleri yerine getirmek zorundadır.
Paketleyenin yükümlülükleri
MADDE 19- (1) Paketleyenin yükümlülükleri şunlardır:
- a) Tehlikeli maddenin özelliğine uygun sertifikalı ambalajları kullanmak.
- b) Periyodik test ve muayene tarihi geçmemiş taşınabilir basınçlı kapları kullanmak.
- c) ADR 4.1’deki paketleme talimatlarına uymak.
ç) ADR’de belirtilen karışık ambalajlama hükümlerine uymak.
- d) Ambalajları taşıma için hazırladığında, işaretleme ve etiketlemelerinde ADR’de belirtilen zorunluluklara uymak.
Yükleyenin yükümlülükleri
MADDE 20- (1) Yükleyenin yükümlülükleri şunlardır:
- a) Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ambalaj ve yük taşıma birimleri ile boş temizlenmemiş ambalaj ve yük taşıma birimlerini hasar giderilene kadar yüklememek.
- b) Ambalajları yüklerken yükleme, elleçleme, birlikte karışık yükleme yasaklarına, besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayırım kurallarına uymak.
- c) Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin üzerine ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretleri ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellikte ve ebatta olanlarını kullanmak.
ç) Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkarma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve anti statik özelliğe sahip kıyafet ve ekipman ile çalışılmasını sağlamak.
- d) Taşıtlara ve yük taşıma birimlerine yüklenecek tehlikeli maddelerin ADR Bölüm 7.5’te belirtilen yükleme emniyet kurallarına göre yapılmasını sağlamak.
Dolduranın yükümlülükleri
MADDE 21- (1) Dolduranın yükümlülükleri şunlardır:
- a) Hacmi 1 m3’ten fazla sabit tank veya sökülebilir tank ile hacmi 3 m3’ten fazla olan portatif tank, tank-konteyner, çok elemanlı gaz konteyneri (MEGC) ve benzeri yük taşıma birimleri kullanılarak yapılan taşımalarda, geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip olan taşıtlara dolum yapmak.
- b) Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan; tank, tüplü gaz tankeri, çok elemanlı gaz konteynerleri (MEGC), portatif tanklar ve tank-konteyner ve benzeri yük taşıma birimlerinin, ara ve periyodik muayenelerinin yapıldığının tank plakasından kontrolünü yaparak taşınan maddenin özelliğine uygun tank koduna sahip olanlarına dolum yapmak.
- c) Tehlikeli madde taşımacılığı yapılan taşıtlar ile yük taşıma birimlerinin, ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretleri ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellikte ve ebatta olanlara dolum yapmak.
ç) Tankı doldururken bitişik bölmelerdeki tehlikeli maddeleri ilgilendiren zorunluluklara uygun hareket etmek.
- d) Doldurulan madde için izin verilen azami doldurma derecesini veya izin verilen azami litre başına içeriklerinin kütlesini göz önünde bulundurmak.
- e) Dolumu yaptıktan sonra tank kapaklarının ve/veya doldurma valflerinin sızdırmazlığını kontrol etmek.
- f) Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmek.
- g) Taşıtlara dolum yapıldığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve anti statik özelliğe sahip kıyafet ve ekipman ile çalışılmasını sağlamak.
ğ) Taşıtlara ve konteynerlere tehlikeli maddeleri dökme halinde doldururken, ADR Bölüm 7.3’teki ilgili hükümlere uyulduğunu kontrol etmek.
- h) Tehlikeli maddelerin dolumunu, Bakanlıktan “Taşımacı” faaliyet konulu TMFB almış taşımacılara ait taşıtlara yapmak.
Taşımacının yükümlülükleri
MADDE 22- (1) Taşımacının yükümlülükleri şunlardır:
- a) Taşımayı, taşınan madde ve nesnenin özelliğine uygun geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip taşıtlarla yapmak ve bu belgeleri taşıt üzerinde bulundurmak.
- b) Hacmi 1 m3’ten fazla sabit tank veya sökülebilir tank ile hacmi 3 m3’ten fazla olan portatif tank, tank-konteyner, çok elemanlı gaz konteyneri (MEGC) ve benzeri yük taşıma birimleri kullanılarak yapılan taşımalarda, geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip olan taşıtları kullanmak.
- c) Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan; tank, tüplü gaz tankeri, çok elemanlı gaz konteynerleri (MEGC), portatif tanklar ve tank-konteyner ve benzeri yük taşıma birimlerinin, ara ve periyodik muayenelerinin yapıldığının tank plakasından kontrolünü yaparak uygun olanları ile taşıma yapmak.
ç) Tehlikeli madde taşımacılığı yapılan taşıtlar ile yük taşıma birimlerinde, ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretleri ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellikte ve ebatta olanlarını kullanmak.
- d) Taşıtlarda, tanklarda ve yüklerde görsel olarak belirgin sızıntı, çatlak ya da hasar olup olmadığını kontrol etmek.
- e) Taşıtlarda, ADR Bölüm 8.1.5’te belirtildiği şekilde genel ve kişisel koruyucu teçhizatın bulundurulmasını sağlamak.
- f) Taşıtlarda, ADR Bölüm 8.1.4’te belirtilen asgari sayı ve kapasitede yangınla mücadele teçhizatının bulundurulmasını sağlamak ve ilgili mevzuatına göre bu teçhizatın bakım ve testlerini yaptırmak.
- g) ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından hazırlanan yazılı talimatın sürücü tarafından okunmasını, anlamasını, uygulayabilmesini ve taşıtta bulundurulmasını sağlamak.
ğ) Tehlikeli madde taşımacılığında; birlikte ambalajlama, yükleme, karışık yükleme ve yükleme sınırlamaları kurallarına uygun hareket etmek.
- h) Taşıtı, taşınan tehlikeli maddenin sınıfı ve/veya taşıma şekline uygun SRC5 Eğitim Sertifikasına sahip sürücülere kullandırmak.
ı) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse söz konusu ihlal giderilinceye kadar taşımayı başlatmamak.
- i) Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar taşımayı derhal durdurmak ve taşımayı gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmek.
- j) Taşıtlara yükleme ve boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve anti statik özelliğe sahip kıyafet ve ekipman ile çalışılmasını sağlamak.
- k) Boş temizlenmemiş; tanker, tank-konteyner, portatif tank, çok elemanlı gaz konteyneri (MEGC) ve benzeri taşıma birimlerine, ADR Bölüm 5.4.1.1.6’ya göre taşıma evrakı düzenlemek.
- l) Yüklemenin, ADR Bölüm 7.5’te belirtilen yükleme emniyet kurallarına göre yapılmasını sağlamak.
- m) Taşıma işlemine başlamadan önce gönderen tarafından ADR Bölüm 5.4.1’e göre hazırlanacak taşıma evrakının bir suretinin taşıtta bulundurulmasını sağlamak.
Taşıt sürücüsünün ve taşıtta bulunan diğer görevlilerin yükümlülükleri
MADDE 23- (1) Taşıt sürücüsü ve taşıtta bulunan diğer görevlilerin yükümlülükleri şunlardır:
- a) Taşınan tehlikeli maddenin sınıfı ve/veya taşıma şekline uygun SRC5 Eğitim Sertifikasına sahip olmak (taşıt sürücüsü) ve denetim sırasında yetkili personele ibraz etmek.
- b) Taşıtta görevli her personel için resimli kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) bulundurmak.
- c) Tehlikeli madde içeren ambalajları açmamak, tanker ve patlayıcı madde taşımacılığı yaparken taşınabilir yanıcı aydınlatma aletleriyle ve yüzeyi metal alaşımlı olan aletlerle taşıta binmemek.
ç) Taşıtlara yükleme, doldurma ve boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve anti statik özelliğe sahip kıyafet ve ekipman ile çalışmak.
- d) Yükleme, doldurma ve boşaltma sırasında zorunlu hallerin dışında taşıtın motorunu kapalı tutmak.
- e) Tehlikeli madde yüklü taşıtı park halinde iken el frenini çekili vaziyette bulundurmak.
- f) Tehlikeli madde yüklü taşıt ve tanklar üzerinde bulundurulması zorunlu ADR’deki tehlike ikaz etiket/levha ve işaretleri ile turuncu renkli plakaların doğru, uygun özellikte ve ebatta olanlarının takılmasını ve usulüne uygun boşaltılarak temizlenmiş olan taşıtların üzerinden bu etiket/levha ve turuncu renkli plakaların çıkarılmasını sağlamak.
- g) Hasar görmüş ambalaj ve yük taşıma birimlerini taşımamak.
ğ) Tehlikeli madde sızıntısı olması veya böyle bir ihtimalin bulunması durumunda taşıma yapmamak.
- h) Tehlikeli maddelere yönelik karayolunun kullanımıyla ilgili yasak ve sınırlamalara uymak.
ı) Tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili ADR’deki özel gerekliliklere uymak.
- i) ADR Bölüm 5.4.3’e göre hazırlanmış yazılı talimatın taşıtta bulunduğunu kontrol etmek ve tehlike anında yazılı talimata göre hareket etmek.
- j) Taşınan tehlikeli maddenin özelliğine uygun ADR/Taşıt Uygunluk Belgesini taşıt üzerinde bulundurmak ve denetim sırasında yetkili personele ibraz etmek.
- k) Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olduğunu ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün çalışıyor olduğunu kontrol etmek.
- l) ADR Bölüm 8.1.5’te belirtilmiş olan genel ve kişisel koruyucu teçhizatı taşıtta bulundurmak ve denetim sırasında yetkili personele göstermek.
- m) ADR Bölüm 8.1.4’te belirtilen asgari sayı ve kapasitede uygun yangın mücadele teçhizatını taşıtta bulundurmak ve denetim sırasında yetkili personele göstermek.
- n) ADR Bölüm 5.4.1’e göre hazırlanmış olan taşıma evrakının bir suretini taşıtta bulundurmak ve denetim sırasında yetkili personele ibraz etmek.
Alıcının yükümlülükleri
MADDE 24- (1) Alıcının yükümlülükleri şunlardır:
- a) Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememek.
- b) Tehlikeli maddelerin konteyner ile taşındığı durumlarda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, konteyneri ihlal giderildikten sonra teslim almak.
- c) Taşıtlardan boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve bu özelliklere sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemek.
Boşaltanın yükümlülükleri
MADDE 25- (1) Boşaltanın yükümlülükleri şunlardır:
- a) Boşaltma öncesinde; konteyner, tank, tanker, MEGC, MEMU, tüplü gaz tankeri ve benzeri yük taşıma biriminde bulunan yüklere ait bilgiler ile sevkiyat belgelerinde yer alan bilgileri karşılaştırarak doğru yükün boşaltılmasını sağlamak.
- b) Boşaltma öncesinde ve sırasında; pakette, tankta, taşıtta veya konteynerde boşaltma işlemini tehlikeye sokacak ölçüde bir tahribatın olup olmadığını kontrol etmek ve olumsuz bir durumun tespiti halinde, gerekli önlemler alınıncaya kadar boşaltma işlemini durdurmak.
- c) Taşıtın, tankın veya konteynerin boşaltılmasının hemen sonrasında; tankın, taşıtın veya konteynerin dışına bulaşan tehlikeli maddelerden arındırılmasını, vana ve kontrol/doldurma kapaklarının güvenli bir şekilde kapatılmasını sağlamak.
ç) Ambalajlı veya dökme olarak tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan taşıt veya konteynerin temizliği ve dezenfekte edilmesi işlemlerinin yapılmasını sağlamak.
- d) Tehlikeli maddelerin taşınmasını takiben konteynerin tamamen boşaltılmış ve temizlenmiş olması durumunda, ADR Bölüm 5.3 kapsamındaki tehlike ikaz levhalarını konteynerin üzerinden kaldırmak.
- e) Boşaltma işlemi devam ederken taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamak ve anti statik özelliğe sahip kıyafet ve ekipman ile çalışılmasını sağlamak.

